Türkmenlerin nüfusu, çesitli sebeplerden dolayi Irak yönetimi tarafindan gizli tutulmaktadir. Baska bir deyisle Irak Türkmenlerinin nüfusu, devletin asimilasyon politikasi dogrultusunda, diger etnik gruplar gibi gerçek ve tarafsiz bir sayimla ortaya konmamistir. Bugüne kadar Irak'ta bes nüfus sayimi yapilmistir.
Kerkük'ün nüfusu 1947 sayiminda 286.005 (nüfusun %5.9'u), 1957 sayiminda 388.939 (nüfusun %6'si), 1965 sayiminda 473.626 (nüfusun 5.8'I), 1977 (1975-1977 arasi Kerkük'ün alani 19.543 km'den 9.426 km'ye düsürülmüstür) sayiminda 495.425 (nüfusunun % 4.15'I)dir. 17 Ekim 1987'de yapilan sayimda ise Irakli yetkililerce, sadece genel nüfusun 16 milyon oldugu açiklanmistir.
Bugüne kadar Irak'ta yayinlanan bütün istatistiki bilgiler Irak yetkililerinin tutumu geregince gerçek disi rakamlardan meydana gelmis olup, Irak'ta yasayan Türkler % 2'lik bir oranla gösterilmistir. Dolayisiyla yabanci arastirmacilar yayinladiklari eserlerinden ve özellikle ansiklopedilerinde hep bu yaniltici kaynaklara dayanmislardir. Isin en ilginç yani Türkmen nüfusu üzerindeki hesaplarin ustaca yapilmamis olmasidir. Çünkü gizlenen sey göz önünde bulunup, yasayan canli bir varliktir. Bu nedenle Irak Planlama Bakanligi'nin yayinlamis oldugu bilgiler isiginda yönetimin iddialarini basit bir matematiksel hesapla çürütmek mümkündür.
1981 yili istatistik tahminlerine göre 1.227.25 nüfuslu Musul, 402.067 nüfuslu Selahattin, 567.957 nüfuslu Kerkük, 637.778 nüfuslu Diala ve 632.252 nüfuslu Erbil gibi Türkmenlerin bulundugu vilayetlerin nüfus toplami 3.467.269'dur. Ayni tahminlere göre Irak'in toplam nüfusu 13.669.689'dur. Irak'ta yayinlana kaynaklarca Türk nüfusun %2'lik bir nispet ettigi iddia edildigine göre, bölgede buluna 3.467.269 nüfusun sadece 273.393'ü Türktür ki, bu da bölgeye göre %7.88'lik bir oran demektir. Yani Irak'in Türklerle meskun vilayetlerinde her 100 kisiden ancak 8'i Türktür anlamina gelir. Ancak bölge gezildigi zaman bu rakamin gerçeklerden ne kadar uzak oldugu hemen göze çarpmaktadir. Hatta bazi vilayetlerde bunun tersini iddia etmek daha dogru ve daha mantikli olur. Ayrica 1960'a kadar Kerkük nüfusunun %95'inin Türk oldugu bilinmektedir. Ancak daha sonra güdülen Araplastirma politikasi nedeniyle on binlerce Arap ailesi Kerkük'e yerlestirilmistir. Bunun yani sira Kürtlerle meskun civar illerdeki köylerin yiktirilmasi, Kürtlerin de Kerkük'e göç etmelerine neden olmustur. Dolayisiyla 1980'li yillarda Kerkük'teki ezici Türk yogunlugu zedelenmis ve %95'lik oran %75'e düsürülmüstür.
1947 yilindan 1987 yilina kadar geçen 40 yillik süre içinde sayimlarda Kerkük nüfusunun Irak'in toplam nüfusuna olan oranlarin bir ortalamasini hesaplarsak (%5.19) oldugunu görürüz. Bu da 1987 yili sayimlarindaki toplam nüfus ile karsilastirilirsa Kerkük'ün nüfusunun 830.400 olmasi gerektigi ortaya çikar. %75'lik orana göre de tahmini Türk nüfusu hesaplanacak olursa 622.800 rakami elde edilir. Irak'in 1981 yili istatistiklerinde elde edilen (%4.15)'lik orana göre hesaplanirsa 664.000; %75'lik orana göre ise 498.000 rakami elde edilir ki, böylece Irak'in %2'lik iddiasi, birakin bütün bölgeyi, sadece Kerkük vilayeti örnegi ile dahi çürütülmüs olur.
Bu iddiamizi ayrica istatistiki bir hesapla da desteklemek mümkündür. 1957 Krallik Dönemi'nde yapilan sayimda Irak'ta 500.000 Türkmen yasadigi belirtilmis ve 1959'da yayinlanan sayim verileri, sayilarini 567.000 oldugunu göstermistir. Irak'taki yillik nüfus artis hizi yapilan hesaplamalara göre %3.296'dir. 1959 yilini baz alarak bu verilere göre 1994 yilinda Irak'ta yasayan Türkmen sayisi ise : n P1 = P0 ( 1+t) 35 P1 = 567.000 (1+0.03296) P1 = 1.764.029 Olarak bulunur, bu da Irak'in iddialarini baska bir yöntemle çürütmektedir. Dolayisiyla, Irak'ta gelmis-geçmis iktidarlar ve halen iktidarda bulunan rejim her ne kadar Türk nüfusunu gizlemis ve az göstermis olsa bile, Kerkük, Erbil, Musul vilayetleri, Selahattin ile Diyala'nin ilçe ve köyleri ile Bagdat'ta yasayan 300.000 civarindaki Türkmen nüfusunun en düsük bir rakamla iki milyonun üzerinde oldugunu ispatlamaktadir.
Yerlesim Durumu
Irak'ta bin yili askin bir zamandan beri varlik gösteren Türkmenler, ülkenin kuzey orta bölgesinde yasamaktadirlar. Türkmenler, günümüzde Musul, Erbil, Kerkük, Diyala ve Selahattin illerinin sinirlari ile baskent Bagdat'in birkaç mahallesinde de bir serit boyunca yayilmis bulunmaktadirlar.
Ingiliz ihtilali sirasinda Erbil'in siyasi valisi olan W.R.Hay, bölge hakkinda yazdigi bir kitapta söyle demektedir: " Belli bir serit üzerinde bazi sehirler vardir. Bu sehirlerde yerlesik vatandaslar Türkçe konusurlar. Bu serit, çogunlugu Kürt olan bölgeyle, çogunlugu Arap olan bölgeyi birbirinden ayirir. Kerkük, Türklerin yogun oldugu merkezdir. I. Dünya Savasi'ndan önce nüfusu 30.000 idi. Sehrin etrafinda da Türkçe konusan bir çok köy vardir.
Yazar kitabin baska bir yerinde ise; "Ahalisi Türkçe konusan ve önemli zikredilmesi gereken iki ayri yerlesim yeri de Erbil ve Altunköprü'dür. Sonuncusu ise Küçük Zap nehri üzerinde bir adadir. Nehrin kiyilari arasinda baglanti iki köprü ile kurulmustur" diye yazmaktadir.
Irak'ta Otonom bölgeye bagli Kültür ve Gençlik Genel Müdürlügü yayinlarindan " Erbil Kalesi'nin Yenilenmesi" adli kitabin yazari Al-Haydari söyle diyor: " (….) Son dönemde (Osmanli Dönemi) Kale, Erbil esrafini merkezi bir semti idi". Ayrica Kale'yi anlatirken: "Erbil Kalesi halen sehrin ortasinda olup, üç yerlesim mahallesinden olusur. Bunlar doguda Saray, güney batida Tophane ve Kuzey batida Tekke mahallesidir (...)" demekte ve Erbil'n Türklügünü açikça gözler önüne sermektedir.
Hüseyin Fadil'in, " Musul Meselesi" adli kitabinda ise yazar, Kerkük, Erbil vs. Türk yerlesim bölgeleriyle ilgili; "(….) Komisyon bu sehirlerde yerlesenlerin asil menselerinin Türk oldugunu belirmemis. Burada en popüler kisiler Türklerdir. Ailelileriyle de Türkçe konusurlar. Komisyon ayrica Erbil'de 5 muhtarin Türk, 1 muhtarin yari Türk yari Kürt ve 1 muhtarin da Yahudi oldugunu tespit etmistir. Bunun yani sira Kerkük'te hükümetin kontrolünde basilan tek gazetenin Türkçe oldugunu ve resmi yazismalarinda Arapça ve Türkçe yapildigini tespit etmistir. Komisyon Ingiliz siyasi subayinin da Türkçe konustugunu, Arapça veya Kürtçe bilmedigini de görmüstür. Altunköprü'nün fiilen Türk oldugunu, Tuzhurmatu'nun birkaç Yahudi aile disinda Türk veya Türkmen oldugunu, Karatepe'nin de %75 Türk veya Türkmen %22 Kürt ve %3 Arap oldugunu, onlara mücavir bazi köylerin Kürtlerle meskun oldugunu yine bu komisyon tespit etmistir " demektedir.
Irak'ta 1957yilindan günümüze kadar gelen iktidarlar tarafindan Türklerin yerlesim bölgesinin idari taksimati degistirilerek bölgenin demografik yapisinin bozulmasina çalisilmistir. 1957'de Türkmenlerin yerlestigi vilayetler Musul, Erbil, ve Diyala idi. O tarihlerdeki idari taksimat ise ;
Musul Vilayeti :
Merkez ilçesi ve buna bagli 3 nahiye ve 209 köy.
Al-Sora 397
Amadiye 299
Dohok 226
Sincar 174
Zaho 256
Akra 244
Seyhan 150
Telafer 198
(Musul vilayetine 9 ilçe, 26 nahiye ve 2153 köy bagli idi.)
Erbil Vilayeti :
Merkez ilçesi ve buna bagli 1 nahiye ve 223 köy
Kifri 3 243
Revanduz 3 252
Zeybar 3 124
Köysancak 2 142
Saklava 3 176
( Erbil vilayetine 6 ilçe, 15 nahiye ve 1151 köy bagli idi. )
Kerkük Vilayeti :
Merkez ilçesi ve buna bagli 5 nahiye ve 520 köy
Kifri 3 318
Çemçemal 3 202
Tuzhurmatu 3 234
(Kerkük vilayetine 4 ilçe, 14 nahiye ve 1274 köy bagli idi )
4 Aktif Ziyareti,
