• Türkçe
  • English
  • العربية
17 Eylül 2021

Kerkük Kalesi Yıkılmanın Eşiğinde

15 Şubat 20211071
Songül Köprülü - Kerkük Kalesi Yıkılmanın Eşiğinde

Tarihî Kerkük şehrinin simgesel yapısı olan Kerkük Kalesi, Türkmen tarihçi Necat Kevseroğlu’na göre M.Ö 2600 yıllarında Sümerler tarafından inşa edilmiştir. İçerisinde birçok yapının bulunduğu Kerkük Kalesi, o tarihten bu yana çeşitli devlet ve toplumların kontrolü altında kalmıştır. Kerkük Kalesi, Türk devlet ve beylikleri dönemlerinde ise gelişmenin merkezi hâline gelmiştir. İçerisinde birçok tarihî yapıt barındıran Kerkük Kalesi, Danyal Peygamberin yatırına da ev sahipliği yapmaktadır. Bunun yanında Selçuklu sultanlarından olan Bağdat Hatun (Buğday Hatun)’un mezarı da Kalenin içerisindedir.

 

Bağdat Hatun (Buğday Hatun) Kerkük Kalesi

 

Kerkük Kalesi, birçok dine ev sahipliği yapan çok büyük bir yerleşim bölgesi idi. Hristiyan, Müslüman ve Yahudilerin bir arada yaşadığı bu eşsiz bölge, dünyadaki barışın bir timsaliydi.

 

Kerkük Kalesi’nde bulunan camileri sayacak olursak;

  • Danyal Peygamber Camii
  • Üryan Camii
  • Ulu Camii
  • Hasan Pakiz Camii

Kalenin içinde bulunan medreseler ise;

  • Şah Gazi Medresesi
  • Meydan Medresesi
  • Hacı Süleyman Ağa Medresesi
  • Âl Zâde Medresesi

 

Kale Evleri;

Mimari açıdan bakacak olursak eğer, Kerkük Kalesi içerisinde eşsiz benzerlikte olan birçok evler de bulunmakta idi. Birbiri içerisinde bulunan üç evler, sadece Kerkük Kalesi’ne özel binalardır. Birbiri içerisinde bulunan üç evden ilki, giriş bölümüdür ve bu bölüm ise çeşitli süslemeler barındıran mermer sütûnlarla kaplıdır. Sadece giriş odası bulunmaktadır. İkinci ev ise, ev sahibinin konakladığı bölüm, köşk ve sığınaktır. Üçüncü eve gelince, ”Damat Evi” olarak adlandırılan bu evde dikdörtgen şeklinde bir oda ve bunun yanında da küçücük bir bahçe bulunmaktadır. Ayrıca Kerkük Kalesi içerisindeki her ev, kendine özel bir mimariye sahiptir ve diğer evlerden tamamen farklıdır.

Kerkük Kalesi Evleri

 

Kerkük Kalesi’nin içinde bulunan Osmanlı Subayları Mezarlığı

Ayrıca Kerkük Kalesi, Osmanlı Subaylarının kutlu naaşlarının bulunduğu mezarlığa da ev sahipliği yapmaktadır. Burada Kerkük’te yaşamını yitirmiş Osmanlı devlet görevlileri ve Kerkük’ün ileri gelenlerine ait mezarlar mevcuttur. Mezarlıkta toplam 27 adet mezar yeri olmakla birlikte taşı olmayan mezarların yanı sıra kırık veya okunamaz durumda mezar kitâbeleri de vardır. Osmanlı devlet görevlisi olarak ferik/paşa, mirliva, miralay, binbaşı ve yüzbaşı rütbelerindeki subaylarla İttihat ve Terakki Partisi’nin önde gelen isimlerinden ve  Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün silah arkadaşlarından olan Ömer Naci Bey’in mezarı da bulunmaktadır. Mevcut Osmanlı mezar taşları 1887-1916 yılları arasına tarihlenmektedir.

 

Kerkük Kalesi Son Hâli

 

Kerkük Kalesi’nin yıkılışı

Sümerler tarafından inşa edilen ve Irak Türklerinin ilk yerleşim yeri olan Kerkük Kalesi, diktatör Saddam rejimi tarafından 1980 yılında yıkılmıştır. Orada yerleşik bulunan aileler zorla göç ettirilmiş ve Kerkük Kalesi buldozerler altında kalmıştır. Irak’taki Türk varlığını silmekle ve bölgede bulunan tarihî eserleri yok etmekle başladılar demografi değişimine. Bütün bunlara rağmen yine de direnişine devam eden Irak Türkleri her zaman mücadele etmiş ve bu mücadelesinden asla geri kalmamıştır.

Son olarak ise, Kerkük Kalesi, doğa olayları ile yıkılmanın tam anlamıyla eşiğine gelmiştir. Üç gün aralıksız yağan yağmurlar neticesinde, içerisinde sağlama benzeyen birkaç yapı barındıran Kerkük Kalesi, tamamen yıkılmak ve yok olmak ile karşı karşıya kalmıştır.

Türk’ün eseri, yok olmaması için Kerkük Kalesi’nin restorasyonun yapılmasını talep etmek, üstümüze düşen milli görevlerimizden birisidir.

Kerkük’e,  Kale’ye sahip çıkalım…


Hakkımızda

Yayın hayatına 30 Nisan 2019 tarihinde başlayan Kerkük Net Haber Ajansı, Türkmeneli başta olmak üzere bölgeyi ilgilendiren başlıca konularda dünya kamuoyuna tarafsız haber akışı sağlamayı ilke edinmiştir. Irak Türkleri’nin millî davasına medya yolu ile hizmet gösteren bir kurumdur.


Bizi Sosyal Medyada Takip Edin



Twitter

@kerkuknet – 2 ay

Kerkük’te Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi’ni karşılamaya gelen Türkmen subaylar, İstiklal Marşı’nda selam durdukları…

@kerkuknet – 2 ay

Lider Erşat Salihi’nin Altunköprü’de PKK’ya karşı yaptığı açıklamaların ardından terör örgütü PKK üyeleri, Erşat Sa…

@kerkuknet – 2 ay

Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Ali Rıza Güney, Kerkük Net’e konuştu. Kerkük ziyaretini değerlendiren Güney, “Kerkü…